آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
449
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
مغلوبيت پيروز بود ، دچار ويرانى نمايد « 1 » .
--> ( 1 ) - تاريخ كواذ و فرقه مزدكيه ، كه در اينجا آوردهايم ، اصولا مبتنى بر مطالب صفحات 127 - 97 رسالهايست ، كه مستقلا بنام « سلطنت كواذ اول و كمونيسم مزدكى » تأليف كردهايم . راجع بتفصيل منابع مذكور خوانندگان را ارجاع مىكنيم بقسمت نخستين آن كتاب ، كه همه مأخذ ما در آن جمع است ؛ نسبت منابع با يكديگر و اعتبار تاريخى هر يك از اسناد در آنجا مورد بحث قرار گرفته است . منابع اصلى از اينقرار است : اولا - يوشع استيليتس دروغى ، كه از مؤلفان ، سريانى آن عصر بوده ، و در باب وقايع سالهاى 506 - 494 بحث مىكند . ثانيا - پروكوپيوس بيزانسى ، جنگ ايران ، كتاب اول ، بند 21 - 30 آگاثياس بيزانسى ( 4 / 30 - 27 ) . ثالثا - مطالب متفرقه در ادبيات دينى پهلوى ( تفسير ونديداد ، و همينيشت ، دينكرد ، در بندهشن بزرگ ، چاپ انكلساريا ، ص 215 ، عبارتى است ، كه در كتاب سابق الذكر من ذكرى از آن نرفته است ، و ظاهرا مأخذ آن يكى از ترجمههاى عربى خوذاى نامگ بوده است . رابعا - روايات عربى و فارسى ، كه منبع اصلى آنها خوذاى نامك مىباشد و از ميان آنها اينجانب چهار رشته روايت تشخيص مىدهم . يك - يعقوبى ، ج 1 ، ص 185 ؛ طبرى ، ص 885 ( سطر 18 - 7 ) ، و ص 886 ( سطر 20 ) تا ص 888 ، و ص 94 - 1893 نلدكه ، ص 139 ( سطر 1 ) الى ص 141 ( سطر 2 ) و ص 144 ( سطر 2 ) الى ص 147 ، و ص 155 - 153 ) . دوم - اوتوكيوس ، چاپ يوكوش Pocoche ص 133 - 126 و 181 - 174 ، چاپ شيخو ، ج 2 ، ص 191 و ما بعد ، و ص 206 و ما بعد . ؛ اين تنبيه ، چاپ و وستغلد ، ص 328 ، طبرى ص 883 الى 885 ( سطر 5 ) ، و 885 ( سطر 19 ) الى ص 886 ( سطر 18 ) ، و ص 898 - 896 ( نلدكه 135 ص 148 ( سطر 1 ) تا و 141 ( سطر 5 ) تا ص 142 ، و ص 164 - 162 ) ؛ مظهر بن الطاهر المقديسى ، چاپ هوارت ، ج 2 ، ص 167 و ما بعد ، ترجمه ص 170 و ما بعد ؛ مسعودى ، مروج ج 2 ، ص 195 و ما بعد ، حمزه اصفهانى ، ص 107 - 206 ، ترجمه ص 83 ، سوم - دينورى ، ص 62 و 69 - 66 ؛ نهايه ، ص 226 و ما بعد . - چهارم - كتاب الاغانى ، چاپ بولاق ، ج 8 ، ص 64 - 63 ؛ حمزه ، ص 56 ، ترجمه ، ص 41 ؛ ثعالبى ، ص 583 ؛ فردوسى ؛ چاپ مهل . ج 6 ، ص 103 و ما بعد ؛ بيرونى ، آثار الباقيه ، ص 9 تا 20 ، ترجمه ، ص 192 ؛ مجمل التواريخ ، مهل ، مجله آسيايى ؛ سرى سوم ، ج 14 ص 116 و ما بعد و 136 ؛ ابن الاثير ، تورنبرگ Tornberg -